• Home
  • Vraagstukken
  • Hoe
  • Pilots
  • Overig
  • Krimp en onderwijsaanbod

    Het onderwijsaanbod staat in veel regio’s onder druk door dalende leerlingaantallen ofwel krimp. Samenwerking tussen schoolbesturen en gemeenten binnen een regio zorgt voor een goede instandhouding en spreiding van het onderwijsaanbod. Dat geldt voor het vo, speciaal onderwijs en mbo. In de praktijk is het echter niet zo eenvoudig om samenwerking voor elkaar te krijgen. Elke partij heeft haar eigen invalshoek en belangen. Ieder schoolbestuur heeft zijn eigen identiteit en positie. Gemeenten hebben vanuit onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer een formele verantwoordelijkheid.

    HOE kan regionale samenwerking helpen?
    Samenwerking tussen schoolbesturen en gemeenten binnen een regio kan bijdragen aan:

    • een aanbod van verschillende onderwijssoorten en niveaus.
    • een breed aanbod van beroepsgerichte vakken in de regio. Dit maakt dat leerlingen een route kunnen afleggen die bij hen past en die aansluit op de vervolgopleidingen en (regionale) arbeidsmarkt.
    • een financieel levensvatbaar onderwijsaanbod en organisatorische efficiëntie.
    • succesvolle regionale samenwerking tussen vmbo en mbo ten behoeve van doorlopende leerlijnen.
    • het versterken van kennisdeling over schoolgrenzen heen, wat bij kan dragen aan onderwijskwaliteit en professionalisering van docenten.

    WAT moet er gebeuren?
    Om samenwerking op dit onderwerp te organiseren, zijn de volgende acties denkbaar:

    • Stel als regio binnen het vo een Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen op.
    • Neem als gemeenten in de regio een actieve rol en sterkere positie in bij het Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen.
    • Gebruik het oogo om binnen het VSO onderwijsaanbod, ondersteuning, huisvesting en vervoer beter in hun samenhang te bespreken. Lees hier meer hierover.
    • Leg als gemeenten binnen een regio – bijvoorbeeld op de schaal van samenwerkingsverbanden – huisvestingsplannen naast elkaar en stem deze af.
    • Neem als gemeente een sterke(re) positie in bij het regionaal plan onderwijsvoorzieningen.
    • Stimuleer als gemeente succesvolle samenwerking tussen vmbo, mbo en het regionale bedrijfsleven.

    Voorbeelden

    Zie voor vragen over dit onderwerp de veelgestelde vragen op deze site.

    Bibliotheek

    • Als gevolg van de nieuwe wetgeving die van kracht werd in augustus 2008 bepalen scholen voor voortgezet onderwijs binnen een regio gezamenlijk de samenstelling van de onderwijsvoorzieningen. Regioplan onderzocht de voorzieningenplanning in het voortgezet onderwijs ten behoeve van de evaluatie van deze wet door de Tweede Kamer. Het rapport doet verslag van enquêtes die onder verschillende groepen betrokkenen zijn uitgezet en beschrijft een aantal cases waaronder de regionale plannen onderwijsvoorzieningen van Amsterdam en Rotterdam en het stichten van nieuwe scholen. Evaluatie wet- en regelgeving Voorzieningenplanning Voortgezet Onderwijs. Regioplan, 2013
    • In dit advies doet de raad aanbevelingen om ook in krimpgebieden zorg te dragen voor een kwalitatief sterk en gevarieerd onderwijsaanbod. Grenzen aan kleine scholen. Sterk en pluriform onderwijs in tijden van krimp. Onderwijsraad, 2013
    • Deze handreiking is gericht op de pragmatische en organisatorische aspecten van samenwerking tussen twee of meer vo-besturen in de omgang met leerlingdaling. Samen sterker bij leerlingendaling, handreiking bij samenwerkingsvraagstukken in het voortgezet onderwijs
    • Deze handleiding van Stamm en de Onderwijsgroep Noord geeft een praktische aanpak hoe te komen tot een strategische omgang met leerlingdaling. Het geeft aan hoe je zowel binnen een schoolbestuur als op regionaal niveau via analyse en scenario’s kan komen tot een gezamenlijke en gedragen aanpak. Krimp en voortgezet onderwijs, een aanpak voor strategieontwikkeling
    • Beschrijving van  vormen van ondersteuning aan en ruimte voor schoolbesturen die gezamenlijk werken aan een toekomstbestendig onderwijsaanbod dat past bij de specifieke uitdagingen in de regio. Uitwerking maatregelen leerlingendaling in het primair en voortgezet onderwijs. Kamerbrief, 23 mei 2013.