• Home
  • Vraagstukken
  • Hoe
  • Pilots
  • Overig
  • Uitstroom PrO, VSO en entree

    Jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs (VSO), praktijkonderwijs (PrO) en de entreeopleiding hebben vaak een extra steuntje in de rug nodig bij de uitstroom uit het onderwijs. Zodat zij een succesvolle overstap naar een baan te kunnen maken. Daarbij gaat het om de transitie naar werk tijdens de laatste fase van de opleiding en tijdens de eerste periode op de arbeidsmarkt. Regionale afstemming tussen onderwijs en gemeenten is van groot belang om deze transitie succesvol te laten verlopen.

    HOE kan regionale samenwerking helpen?
    Transitie gaat uit van de loopbaan van de jongere. Het omvat zowel een deel van de opleiding, als de overgang naar werk en het behoud van werk. Per definitie zijn daardoor verschillende partijen betrokken en mede verantwoordelijk, waaronder in ieder geval de school, de gemeente en betrokken bedrijven. Het transitiedenken biedt een goed handvat om jongeren in de overgang naar werk te ondersteunen. Het onderstreept ook het grote belang van stages in de voorbereiding op werk. De stage is niet alleen een belangrijke praktijkervaring voor de leerling. Vaak wordt de stage ook benut om werk te vinden (zogenaamde plaatsingsstage). Omdat transitie zich richt op de doorgaande loopbaan van de jongere  – en niet op delen of momenten daarvan – vraagt de begeleiding daarbij per definitie vormen van samenwerking. Goede praktijkvoorbeelden en onderzoeksliteratuur uit de afgelopen jaren bieden voldoende handvatten voor wat er moet gebeuren.

    WAT moet er gebeuren?
    Regionaal overleg en beleid kan op twee manieren bijdragen aan deze nieuwe positiebepaling. Ten eerste door uitvoerenden in de praktijk ontwikkelruimte te geven om te komen tot betere werkwijzen om jongeren te ondersteunen in de transitie van school naar werk. Een tweede strategie is goed werkende aanpakken vast te leggen en van kaders en middelen te voorzien. Bijvoorbeeld door regionaal afspraken te maken over visie, aanpak, inzet van middelen, monitoring en bijsturing. Gemeenten kunnen hierin de rol van aanjager op zich nemen.

    Mogelijke acties zijn:

    • Zorg als gemeente, in overleg met onderwijs, voor een samenhangende aanpak voor de doelgroep VSO-, PrO-, entreeonderwijs schoolverlaters bij de overgang onderwijs-arbeidsmarkt door structureel overleg.
    • Gebruik als gemeenteaanbevelingen uit onderzoek en ervaringen van de begeleiders van de scholen om de toeleiding van deze doelgroep jongeren naar de arbeidsmarkt in te richten.
    • Richt binnen de gemeente een goede (preventieve) samenwerkingsstructuur in tussen onderwijs en sociale dienst.
    • Faciliteer als gemeente de inzet van de begeleiders uit VSO-PrO na het verlaten van de school en maak gebruik van de kennis die het onderwijs heeft van de jongere.
    • Hanteer binnen het onderwijs en de gemeente een “governance”-model, waarin monitoring, verantwoording van de resultaten en eventuele bijstelling van de aanpak voorop staan.
    • Stroomlijn de overlegstructuren op bestuurlijk, beleidsmatig en operationeel niveau.
    • Richt als samenwerkende partners een projectgroep in met vertegenwoordigers van PrO, VSO en entreeonderwijs, sociale diensten, UWV en de centrumgemeente in de regio (vanuit onderwijs, arbeidsmarktprogramma en participatieplekken).
    • Verbeter het informatiemanagement en zorg voor warme overdracht. Koppel schoolloopbaaninformatie, jeugdhulpgegevens en arbeidsmarktinformatie op regionaal niveau.
    • Voer objectieve diagnose-instrumenten in (Dariuz, Loketmodule Onderwijs Transparant, ondersteuningsbehoefte, onderwijs-zorgdossiers) en zorg voor scholing van medewerkers in het gebruik ervan.
    • Zorg voor mogelijke financiële samenwerking. Budgetten die daarbij betrokken kunnen worden, zijn: schoolbudgetten, Actieplan Jeugdwerkloosheid, vsv-middelen, ESF-subsidies, participatiemiddelen, Investeringsfonds mbo, etc.

    In dit overzicht is meer informatie opgenomen over mogelijke instrumenten en middelen.

     

    Voorbeelden

    • Veel scholen in het VSO en praktijkonderwijs hebben de afgelopen jaren meegedaan aan het pilotproject Boris brengt je bij ’n baan. Leerlingen leren in bedrijven en kunnen met een praktijkverklaring laten vastleggen wat zijn kunnen. Zie borisbaan.nl
    • Het Werkgeversservicepunt (WSP) in de regio Haaglanden helpt scholen voor praktijkonderwijs en VSO om stageplaatsen te vinden voor leerlingen die de school zelf moeilijk kan plaatsen. Zie wsphaaglanden-zhc.nl. Ook wordt in Haaglanden regionaal samengewerkt aan het begeleiden van VSO en PrO jongeren naar werk door een netwerkbespreking (1 tot 3 keer per jaar) tussen gemeente en school. De contactpersoon van de gemeente verwijst dor bij vragen over bijvoorbeeld WMO en Jeugdzorg. Zie hier voor de samenvatting.
    • In de Achterhoek werken gemeenten, SW bedrijven, scholen en UWV samen aan het optimaliseren van de doorstroom van VSO jongeren naar het mbo. Het gaat om jongeren uit gesloten instellingen en rec3 en rec4 jongeren die willen doorstromen naar het ROC. Meer informatie, waaronder de fasering van het project, staat in het overzicht van pilots om kwetsbare jongeren naar werk te begeleiden.
    • De regio Hilversum organiseert een omgeving, waarbinnen verschillende partners samenwerken om kwetsbare jongeren op te leiden, te begeleiden en toe te leiden naar werk. Het project Productief Leren werkt hier aan.
    • Meer informatie over acht good practices van arbeidsmarktregio’s rondom de begeleiding van VSO en PrO naar arbeid, waaronder de Navigator aanpak in Drenthe en Het Plein in Zutphen/Lochem.
    • De implementatiescan is een digitaal kennis- en actie-instrument om de werkkansen van deze jongeren te verbeteren. In de databank zijn praktijkvoorbeelden opgenomen.

    Zie voor vragen over dit onderwerp de veelgestelde vragen op deze site.

    Documentatie